informacije

Osnovni pojmovi u turizmu

Predstavljamo vam najčešće turističke pojmove koje možete sresti na svojim putovanjima.

A

A/C – Centralni ili pojedinačni klima uređaj.

ADULT (ADL) – Odrasla osoba, uglavnom osoba starija od 12 godina.

ALL INCLUSIVE (ALL, AI, Sve Uključeno) – Doručak, ručak, večera, međuobroci i piće u propisanom vremenskom intervalu i dodatni hotelski sadržaji precizirani u specifikaciji hotela. Obroci mogu biti različito posluživani, ali je najčešći princip švedskog stola. Postoji nekoliko vrsta usluga ALL INCLUSIVE u zavisnosti od toga šta je sve uključeno u cenu.

A LA CARTE – Odabir jela i pića iz jelovnika.

APARTMAN (APP) – Smeštajna jedinica koja se sastoji od dnevnog boravka i spavaće sobe odvojene vratima. Apartman može da sadrži u dnevnom boravku i opremljenu kuhinju.

APARTMAN – DUPLEX (DPLX) – Smeštajna jedinica koja se sastoji od dnevnog boravka i dve odvojene spavaće sobe. Duplex može da sadrži i opremljenu kuhinju.

APARTMAN ili STUDIO SA GALERIJOM – Smeštajna jedinica u vili koja se razlikuje od gore opisanih, po galeriji, najčešće iznad kuhinjskog dela sa jednim ili dva ležaja (francuskim), sa kosim niskim plafonom, povezana sa glavnim nivom najčešće metalnim ili drvenim, uskim, strmim stepenicama. Između galerije i gornjeg dela, postoji vizuelni kontakt.

AERODROMSKE TAKSE – Čine deo ukupne cene avio karte i odnose se na servis koji aerodrom pruža putnicima. Aerodromske takse obuhvataju takse odlaznog i dolaznog aerodroma, kao i eventualnu tranzitnu aerodromsku taksu, ako se putovanje sastoji iz više vezanih letova i podrazumeva presedanje na nekom aerodromu.

AVIONSKE TAKSE – Čine skup svih taksi za putovanje avionom (aerodromskih taksi, putničkog servisa, doplate za gorivo, sigurnosnih taksi, eko taksi…).

B

BALKON (TERASA) – Otvoreni prostor u smeštajnoj jedinici, dovoljno veliki, u koji može stati garnitura za sedenje.

BALKON FRANCUSKI – Otvoreni prostor u smeštajnoj jedinici (mali balkon), dovoljno veliki da na njemu može boraviti u stojećem stavu jedna odrasla osoba.

BRANČ – Obrok koji se servira između doručka i ručka, prema klasifikaciji bliži ručku.

BT (BORAVIŠNA TAKSA) – Skraćenica za boravišnu taksu, izražava se najčešće dnevno, po osobi i plaća se u mestu boravka. Taksu plaćaju odrasli i deca.

BUDGET (BUDŽET) – Smeštaj putnika u apartmane ili hotele po izboru organizatora putovanja ili lokalnog partnera. Prihvatanjem programa putovanja, putnik ne može uticati na izbor smeštaja i lokaciju.

C

CHECK IN – neophodna procedura na recepciji hotela, pre ulaska u hotelsku sobu, kada putnik pokazuje odgovornom licu svoj voucher i pasoš, a ponekad mora da popuni i formular sa licnim podacima, nakon cega dobija kljuc od sobe.

CHECK OUT – neophodna procedura prilikom napustanja hotela. Putnik je tada duzan da vrati kljuc od sobe i da izmiri eventualne troskove telefona, mini-bara, nastale štete i sl.

CHILD (CHD) – Dete od 2 – 12 godina ili starije, ako je to navedeno u programu putovanja.

Č

ČARTER (CHARTER) LET – Zakup aviona za jedan ili više letova, van redovnog vremena poletanja. Cena karte je obično niža u odnosu na cenu karte na redovnim linijama, a zakupac aviona (organizator putovanja) može otkaziti let usled nedovoljnog broja prijavljenih putnika.

D

DEPANDANS – Prostorno izdvojen deo hotela (može biti spojen sa glavnom zgradom ili ne) u kom se isključivo pružaju usluge smeštaja u smeštajnim jedinicama.

DOPUNSKO PREVOZNO SREDSTVO – Koristi se za izvođenje putovanja unutar tačke zadržavanja ili za savlađivanje jednog dela pravca kretanja.

DOPLATA ZA GORIVO (YQ TAKSA) – Predstavlja taksu avio kompanije usled promene cene goriva.

E

EKOTURIZAM – Specifični oblik turizma zasnovan i uslovljen prirodom predstavljajući iskustvo putovanja koje pomaže putnicima da bolje upoznaju i razumeju jedinstvenost određenog prirodnog i kulturnog okruženja.

ENGLESKI DORUČAK – Slani doručak specifičnog sadržaja (jaja, slanina/šunka, tost…) koji se poslužuje u ograničenim količinama.

F

FAKULTATIVNI IZLET – Organizuje lokalna agencija, uz plaćanje na licu mesta u lokalnoj valuti, bez odgovornosti organizatora putovanja ili predstavnika organizatora za realizaciju i kvalitet izleta ili povoljnost cene. Nije obavezan deo programa i zavisi od broja prijavljenih putnika.

FAMILY APARTMAN – Smeštajna jedinica u hotelu (dve prostorije koje ne moraju biti odvojene vratima) odgovarajuće kvadrature za četiri osobe sa minimum dva standardna i dva pomoćna ležaja ili sofom na razvlačenje, za dvoje dece i veoma često imaju malu kuhinju.

FAMILY ROOM – “soba za celu porodicu” (najcesce je uzimaju roditelji sa dvoje dece). Obično sadrži dva standardna ili francuski ležaj i jedan ili dva pomoćna ležaja. Moze imati dve odvojene sobe, ali i ne mora.

FIRST MINUTE PONUDA – Povoljnija ponuda za neki turistički aranžman, koji se najčešće rezerviše nekoliko meseci pre početka realizacije.

FRANCUSKI ili BRAČNI LEŽAJ – Ležaj za dve osobe.

G

GARDEN VIEW – Pogled iz smeštajne jedinice na vrt.

GARNI HOTEL – Ugostiteljski objekat za pružanje usluga smeštaja i ishrane koja podrazumeva samo doručak.

H

HOTEL – Osnovni ugostiteljski objekat u kojem se pružaju usluge smeštaja, ishrane i drugi potrebni i korisni sadržaji za korisnike usluga. Sastoji se od više tipova soba, a kvalitet i sadržaji objekta se definišu kategorijom zvezdica.

HOTEL APARTMANSKOG TIPA – Smeštajni objekat koji ima recepciju, neretko i mali lobi, a smeštajne jedinice su studiji i apartmani, ponekad i sobe.

HOSTEL – Ugostiteljski objekat nižeg kvaliteta smeštaja i komfora od hotela. Smeštaj je najčešće organizovan u višekrevetnim sobama sa zajedničkim kupatilom. Pošto je hostelski smeštaj jeftiniji od klasičnog hotela, uglavnom ga koristi mlađa populacija na proputovanju i kratkim zadržavanjima.

I

INFANT (INF) – Beba od 0 – 2 godine.

INTERCONNECTED ROOMS – “povezane sobe” – sobe koje se nalaze jedna pored druge, svaka ima svoj ulaz, ali i zajednicka vrata koja ih povezuju. Najcesce ih koriste porodice.

ITINERER (MARŠUTA) – Precizno određen plan putovanja koji detaljno sadrži pravac kojim se obavlja putovanje i prikazuje mesta zadržavanja u toku putovanja.

IZLET – Unapred pripremljena kombinacija dve ili više turističkih usluga (prevoz i druge turističke usluge) u trajanju kraćem od 24 sata, koja ne uključuje noćenje, a koje organizator putovanja ili posrednik nudi na prodaju i prodaje po jedinstvenoj ceni.

INLAND VIEW (IV) – Pogled na okolinu hotela.

J

JACUZZI (ĐAKUZI) – Kada ili mali bazen sa hidro masažerima.

JELOVNIK – Pisani popis jela i pića koja se nude gostu u jednom ugostiteljskom objektu.

JUNIOR SUITE – vrsta sobe u hotelu znacajno veca od ostalih, koja je predvidjena najcesce za porodice ili one koji zele vise komfora.

K:

KATEGORIZACIJA – Sistem utvrđenih standardnih merila za ocenjivanje kvaliteta smeštaja, hrane i usluga u turističkim smeštajnim objektima. Prikazuje se odgovarajućim simbolima (slovo ili zvezdica).

KONTINENTALNI DORUČAK – Slano/slatki doručak sa kafom ili čajem koji se poslužuje u ograničenim količinama.

KONTINENTALNI ŠVEDSKI STO – Oskudniji švedski sto sa manjim izborom namirnica.

L

LAST MINUTE PONUDA – Povoljnija ponuda turističke agencije za neki turistički aranžman, objavljena najčešće nekoliko dana ili dan pred polazak, u cilju popunjavanja smeštajnih kapaciteta.

LOBI – Prostor za sedenje koji se nalazi uz recepciju u ugostiteljskom objektu.

LOBI BAR – Bar koji se nalazi u okviru lobi prostora, sa ograničenom ponudom alkoholnih i bezalkoholnih pića i napitka.

LOKALNI VODIČ – Osoba sa područja koje se obilazi. Pruža turistima usluge vođenja, pokazivanja i stručnog objašnjavanja prirodnih, kulturno-istorijskih, arheoloških, etnografskih, privrednih i drugih znamenitosti na određenoj destinaciji.

M

MENI – Odabir više jela prema određenim gastronomskim pravilima za jedan obrok, koji se poslužuje u unapred utvrđenim veličinama porcije.

MEZONETA – „Jednosoban ili dvosoban stan“ – smeštajna jedinica u vili u dva nivoa koja se sastoji od jedne ili dve spavaće sobe sa dva do tri ležaja, dnevnog boravka u kojem se nalaze kuhinjski elementi (osim u hotelu), jedan ili dva ležaja, odnosno sofa ili ležaj na otvaranje za jednu ili dve osobe, kupatila i terase. Drugi, viši nivo ili sprat, su najčešće povezani kružnim stepenicama sa nižim nivoom i ima niži, kosi plafon.

MESTO ZA ODMOR (RIZORT) – Deo turističkog prostora, turističkog mesta ili naseljenog mesta koje predstavlja integrisanu i funkcionalnu celinu objekta i drugih sadržaja za smeštaj i boravak turista bez stalnih stanovnika, sa izgrađenim objektima turističke infrastrukture i turističke suprastrukture.

MICE (MEETINGS, INCENTIVES, CONFERENCES, EVENTS) – Sastanci, podsticajna putovanja, konferencije, događaji – Sinonim za kongresni turizam.

MINI BAR – mali frizider koji se nalazi u hotelskoj sobi. Sadrzi nekoliko vrsta alkoholnih i bezalkoholnih pica, snack i slatkise. Ne sme sluziti za odlaganje privatnih namirnica putnika. Ukoliko soba nema mini bar, moze se posebno naruciti. Iskorišćeno piće se plaća prilikom odjavljivanja iz hotela.

MOTEL – Ugostiteljski objekat za smeštaj prolaznog tipa, lociran uz saobraćajnice, prilagođen kraćem boravku i opremljen za pružanje osnovnih ugostiteljskih usluga smeštaja, ishrane i parkiranja motornih vozila.

MOUNTAIN VIEW (MV) – Pogled iz smeštajne jedinice na planinu.

N

NAJAM (NA ili RR) – Najam se primenjuje kod studija i apartmana i uključuje troškove električne energije, vode, korišćenja inventara i komunalnu taksu (osim ako u programu putovanja nije drugačije navedeno). Posteljina je najčešće sastavni deo inventara (promena jednom u toku smene) ali ne i peškiri, toalet papiri, sapuni, sredstva za održavanje higijene i pranje posuđa. Gosti sami iznose smeće i održavaju higijenu. Najam počinje prvog dana boravka između 13:00h i 16:00h, a završava poslednjeg dana boravka u 09:00h.

NAUTIČKI TURIZAM – Oblik turizma koji podrazumeva plovidbu i boravak turista u turističkom plovilu u cilju razonode ili zadovoljavanja određenih turističkih potreba.

ND ili BB – Noćenje sa doručkom.

O

OSNOVNO PREVOZNO SREDSTVO – Prevozno sredstvo kojim se u celini ili većim delom savlađuje pravac kretanja turističkog aranžmana.

OVERBOOKING – termin koji oznacava prekoracenu popunjenost hotela i pokazuje da je izvrsen veci broj rezervacija u odnosu na raspolozivi kapacitet.

OW (ONE WAY) – Autobuska, avionska, vozna ili brodska karta u jednom pravcu.

P

PA ili FB – Pun pansion (uključuje doručak, ručak i večeru).

PAKET ARANŽMAN – Dve ili više sinhronizovane turističke usluge koje se nude potencijalnom turisti (po odluci agencije ili na zahtev samog potencijalnog klijenta) kojima on delimično ili u potpunosti zadovoljava svoju turističku potrebu.

PANSION – osnovni ugostiteljski objekat za smeštaj, stacionarnog tipa, prilagođen dužem boravku korisnika, u kome se pružaju ugostiteljske usluge pansionskog tipa (smeštaj i sva tri obroka).

PAUŠALNA PUTOVANJA – Unapred organizovana turistička putovanja.

PAX – Oznaka za ukupan broj osoba koje koriste neku uslugu. Pod pojmom „pax“ su obuhvaćeni i odrasli i deca, jedino nisu obuhvaćene bebe.

POOL BAR – Bar koji se nalazi pored bazena.

POOL VIEW (PV) – Pogled iz smeštajne jedinice na bazen.

POMOĆNI LEŽAJ ili LEŽAJ NA IZVLAČENJE, DODATNI LEŽAJ (PL ili EXTRA BED) – Kreveti i drugi ležaji za spavanje koji ne čine redovnu opremu sobe, već se naknadno unose u sobu radi povećanja kapaciteta u toku glavne turističke sezone ili na zahtev turiste. Ova kategorija podrazumeva i ležaje koji se već nalaze u sobi, a koji služe za popodnevni odmor turista ili za sedenje u toku dana (sofe, kauči i dr.). Često su manjih dimenzija i sa dušekom tanjim od standardog ležaja.

PP ili HB – Polupansion (najčešće uključuje doručak i večeru).

PP+ ili HB+ – Polupansion plus – u vreme večere uključena domaća žestoka pića, kao i točeni sokovi, pivo, vino i voda.

PREDSTAVNIK AGENCIJE – Boravi u mestu boravka turista u cilju kvalitetnog ispunjenja obaveza organizatora putovanja i pružanja pomoći i informacija, vezanih za boravak i aktivnosti turista. Predstavnik sa gostima komunicira po unapred utvrđenom redosledu preko info table istaknute u smeštajnom objektu, putem redovnih dežurstava u smeštajnom objektu ili u lokalnoj agenciji ili putem mobilnog telefona za hitne slučajeve. U većini slučaja ne boravi u smeštajnom objektu.

PUTNO OSIGURANJE – Polisa zdravstvenog osiguranja kojom osiguravajuća kuća garantuje da će njen korisnik imati adekvatnu zdravstvenu zaštitu u slučaju povrede ili bolesti u zemlji boravka, ili odgovarajuću novčanu naknadu u slučaju nesreće.

R

RUMING LISTA (ROOMING LIST) – Spisak sa rasporedom smeštaja putnika po sobama u toku putovanja, odnosno zadržavanja u smeštajnim jedinicama.

RT (RETURN TICKET) – Autobuska, vozna ili brodska povratna karta.

S

SAT TV – Televizor na kojem se mogu pratiti pored lokalnih i satelitski programi.

SAUNA – Mali zatvoren prostor sa drvenim zidovima i klupama sa temperaturom od 70 – 90oC, princip vrelog vazduha.

SEA VIEW (SV) – Pogled iz smeštajne jedinice na more.

SMEŠTAJNA JEDINICA – Skup opremljenih prostorija unutar ugostiteljskog objekta za smeštaj koja se stavlja na raspolaganje korisniku.

SNACK BAR – Bar koji pored pića služi i raznu laganu hranu kao što su tost, pica, sendviči, salate…

SOBA (STANDARDNA) – Smeštajna jedinica u hotelu ili vili koja nema kuhinjske elemente, a ponekad i bez terase.

1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5… SOBA, APARTMAN/STUDIO – Jednokrevetna, dvokrevetna, trokrevetna, četvorokrevetna, petokrevetna soba ili apartman, odnosno studio.

1/2+1 ili DVOKREVETNA +1 (1/3+1, 1/4+1, 1/5+1…) – Dvokrevetna (trokrevetna, četvorokrevetna, petokrevetna, …) soba, studio ili apartman sa ležajem koji nije standardnih dimenzija. Takav ležaj najčešće mogu koristiti i odrasle osobe (proveriti u opisu na sajtu ili katalogu) i uvek deca.

SOFA ili KAUČ – Ležaj sa naslonom, obično na razvlačenje, manje udoban i manjih dimenzija od standardnog ležaja.

SPA – Sastoji se od zatvorenog i/ili otvorenog bazena, saune, trim kabineta, hidromasažne kade, turskog kupatila i pruža uslugu masaže i liftinga… Ne mora da sadrži sve navedene elemente.

STALNI LEŽAJI – Kreveti i drugi ležaji za spavanje koji su instalirani u sobi i pripadaju redovnoj opremi sobe. Kreveti za dvoje se računaju kao dva kreveta.

STUDIJSKO PUTOVANJE – Turističko putovanje najčešće inicirano određenim naučno-stručnim motivima i sadržajima.

STUDIO (STD) – Smeštajna jedinica u vili, bez predsoblja, u kojoj se u istom prostoru nalazi deo sa kuhinjskim elementima sa osnovnim priborom za jelo, kreveti, orman, zasebno upatilo i terasa.

SUPERIOR ROOM – Soba u hotelu veće kvadrature i kvalitetnije opreme od standardnih soba.

SUITE – vrsta sobe u hotelu znacajno veca od ostalih, koja je predvidjena najcesce za porodice ili one koji zele vise komfora. Hotel moze posedovati nekoliko tipova ovakvih soba, a u hotelima visokih kategorija postoje suit-ovi nazvani po raznim krajevima, sultanima i sl… sto jasno govori o njihovom luksuzu.

Š

ŠVEDSKI STO – samoposluživanje hranom u neograničenim količinama, u hotelu ili restoranu. Mada prema pravilu podrazumeva samo jela od ribe, u praksi često obuhvata sve vrste jela jer se poistovećuje sa BIFE obrokom kao načinom posluživanja.

T

TERASA (BALKON) – Otvoreni prostor u smeštajnoj jedinici, dovoljno veliki, u koji može stati garnitura za sedenje.

TRANSFER – Ugovoreni prevoz putnika u okviru turističkog aranžmana ili u okviru ugovorenog prevoza putnika. Podrazumeva prevoz putnika od aerodroma, hotela ili autobuske stanice do turističkog odredišta i nazad.

TURISTIČKI ANIMATOR – Fizičko lice koje planira i ostvaruje zabavne, kulturne, sportsko-rekreativne i druge programe kojima organizuje slobodno vreme turista.

TURISTIČKI PRATILAC – Fizičko lice koje prati turističku grupu i obavlja operativno-tehničke poslove do odredišta i nazad.

TURISTIČKI VODIČ – Fizičko lice koje, po unapred utvrđenom programu, pruža turistima usluge vođenja, pokazivanja i stručnog objašnjavanja prirodnih, kulturno-istorijskih, arheoloških, etnografskih, privrednih i drugih znamenitosti.

TUROPERATOR – Kompanija koja kreira i/ili plasira na turističkom tržištu ture (putovanja), vrši turističke usluge i/ili se pojavljuje kao subkontrolor u njihovom izvršenju.

TURSKO KUPATILO ili HAMAM – Mali zatvoreni prostor sa keramičkim zidovima i klupama sa temperaturom od 70 – 90oC, princip vodene pare.

TV – Televizor koji može biti različite veličine i različitog kvaliteta prijema slike, sa samo lokalnim kanalima i/ili satelitskim kanalima.

TWC – Kupatilo sa stojećom tuš kadom.

U

UGOSTITELJSKI OBJEKAT – Funkcionalno povezan, posebno uređen i opremljen prostor koji ispunjava propisane minimalne tehničke i sanitarno-higijenske uslove za pružanje ugostiteljskih usluga, odnosno za obavljanje ugostiteljske delatnosti.

V

VILA – Smeštajni objekat koji nema recepciju i sastoji se iz studija i apartmana, ponekad i soba, u kojima korisnici samostalno održavaju higijenu. Kategorija se definiše slovima ili zvezdicama i organizator putovanja ne može garantovati kvalitet, verodostojnost i postojanost lokalne kategorizacije.

VOUCHER (VAUČER – turistička uputnica) – Isprava koju izdaje organizator putovanja i kojom se on davaocu usluge obavezuje da će platiti usluge pružene donosiocu isprave, odnosno klijentu organizatora putovanja. Dostavlja se hotelijeru, predstavniku organizatora u mestu putovanja ili lokalnoj turističkoj agenciji. Vaučer nema svojstvo hartije od vrednosti.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *